Stevan Milivojević, izvršni direktor LGBT Foruma progres

stevan

 

Da li se kao LGBT aktivista osjećate ugroženo ili diskriminisano i da li mislite da bi Vas država zaštitila ukoliko biste se našli u rizičnoj situaciji?

 

LGBT osobe u Crnoj Gori, a posebno LGBT aktivisti kao i oni koji su vidljiviji široj javnosti po pitanju svoje seksualne orijentacije ili rodnog identiteta svakako predstavljaju najugroženije dijelove stanovništva. O ovome svjedoči ogromni broj prijetnji koje konstantno dobijamo preko poruka na društvenim mrežama, uvreda i napada sa kojima se suočavamo u javnosti. Diskriminacija i osjećaj ugroženosti me, nažalost, prate tokom svakog dana, tako da često moram  obratiti posebnu pažnju kada se krećem određenim dijelovima grada koji su poznati po visokom broju homofoba i nasilnika.

Obuke i doedukacija koju radimo sa policijom i ostalim državnim službenicima je istinski važna, jer potreba za zaštitom LGBT osoba u javnosti neophodna. Veliki broj pripadnika policije kao i državnih službenika je prošao obuku i značajna je činjenica da su isti odlučni da svoj posao rade profesionalno, bez obzira na lična uvjerenja vezana za LGBT zajednicu. Kada se 24. jula ove godine održala Povorka ponosa u Budvi, policija je uradila svoj posao sa visokim stepenom profesionalnosti, te nije bilo povrijeđenih tokom trajanja same Povorke. Međutim, ne smije se tu stati, već se mora nastaviti sa procesuiranjem svih onih koji su tog dana bacali kamenice, stolice, staklene flaše i ostale predmete na učesnike Povorke.

LGBT Forum Progres je podnio preko 200 prijava policiji, koje su se uglavnom ticale prijetnji uoči, tokom i nakon same Povorke. Sada ne mogu reći da se osjećam sigurno u svakom trenutku svog života. Smatram da je moj siguran boravak u gradovima kao što su Budva i Nikšić ili Bar  jednostavno nemoguć u ovom trenutku, te bez pratnje pratnje policije gotovo bih sigurno bio napadnut.

Kada osoba ne može slobodno da se kreće u javnosti bez zaštite ne možemo govoriti o uspješnom praktikovanju ljudskih prava u jednoj državi. Policija u svakom trenutku ne može biti samnom, tako da su napadi, kako verbalni tako i fizički uvijek mogućnost.

 

Koliko je učestalo nasilje usmereno prema pripadnicima LGBT populacije Crnoj Gori i da li je policija spremna da obezbijedi potrebnu zaštitu?

 

Učestalost nasilja usmjerenog prema pripadnicima LGBT populacije u Crnoj Gori je velika.

Na žalost, često se dešava da LGBT zajednica nema dovoljno povjerenja u profesionalnost rada policije i ostalih relevantnih državnih institucija te većina incidenata diskriminacije i napada na LGBT zajednicu ostaje neprijavljena.

LGBT Forum Progres u sklopu svojih redovnih programskih aktivnosti pruža i usluge bespatne prave pomoći, te zajednica zna da se prijave mogu prijaviti i preko kontakt osoba u organizaciji. Mi radimo na razvijanju povjerenja između LGBT zajednice i policije, kako bi LGBT zajednica direktno prijavljivala slučajeve policiji. Smatramo da za sada policija radi dobar posao, i da je saradnja koju LGBT Forum Progres ima sa njom na visokom nivou. Policija je do sada uspješno obezbjeđivala sve javne aktivnosti koje je LGBT zajednica organizovala, ali se čini još nedostižnim da svi članovi LGBT zajednice budu obezbjeđeni u svakom trenutku. Prepreku koju sada uočavamo je činjenica da jako mali broj prijava, nakon što ih procesuira policija, biva krivično procesuirano, već većina biva procesuirana prekršajno. To predstavlja veliki problem, koji rađa potrebu za doedukacijom i obukama sudija, tužilaca i advokata, koju LGBT Forum Progres planira realizovati u narednom periodu.

 

Na koji način bi država mogla više da doprinese održavanju Parade ponosa?

 

Uključenost države u organizovanje ovakvih i sličnih događaja je od izuzetne važnosti jer se na taj način šalje jaka poruka o stavu vlasti jedne države po pitanju zaštite manjinkih i ugroženih grupacija i poštovanju ljudskih prava.

Država mora postupcima, ne samo deklarativno, podržati osnovna ljudska prava na slobodu okupljanja. Preporučljivo je i da zvaničnici Vlade budu lično prisutni na događajima kao što je Povorka ponosa jer na taj način nedvosmisleno pružaju podršku i uvjerenje da će se događaj odviti na siguran način, bez incidenata.

 

Da li smatrate da će se u Crnoj Gori, po ugledu na zapadne zemlje, usvojiti zakon kojim će se omogućiti istopolno partnerstvo ili brak?

 

Vlada Crne Gore je usvojila Strategiju za unaprijeđenje kvaliteta života LGBT osoba 9. maja 2013. te se samim činom usvajanja ovog, za LGBT zajednicu izuzetno važnog dokumenta, obavezala da će u narednih pet godina proučiti modele i pripremiti zakon o istopolnom partnerstvu.

Strategija je sama po sebi vrlo značajan dokument koji se, pored zaštite LGBT populacije od homofobije u Crnoj Gori, bavi se i svim drugim aspektima života LGBT osoba kao što su zdravlje, uključenost u sport, socijalni život, zaštita, LGBT turizam i slično. Ovaj dokument pokazuje nesumnjivu odlučnost Vlade Crne Gore da se posveti dostizanju jednakosti LGBT populacije sa ostatkom građana Crne Gore.

Mi svakodnevno radimo na praćenju implementacije ovog dokumenta i aktivno i svakodnevno smo uključeni u ovaj proces. Usvajanje ovog dokumenta je ujedno i odgovor na vaše pitanje jer je usvajanje zakona o istopolnog partnerstva neminovnost na koju, nadamo se, nećemo čekati previše dugo.

 

Kakav je odnos medija prema LGBT populaciji?

Kako su različita seksualnost od heteroseksualne kao i drugačiji rodni identitet još uvijek relativno nove pojmovne pojave u Crnoj Gori, mediji generalno prenose u pozitivnom svijetlu svaku inicijativu, saopštenje ili informacije koje se tiču LGBT zajednice.

Ovakve vijesti su izuzetno čitane jer je šira crnogorska javnost živjela u medijskoj izolaciji po ovom pitanju prije početka rada LGBT Foruma Progres i prije aktueliziranja ovih tema u Crnoj Gori. Na samom početku pisani, kao i onlajn, mediji su imali poteškoća u prepoznavanju homofobnih izjava te su i njih podjednako prenosili. Sada su ovakve izjave rijetke, a pominjanje LGBT tematike u medijima je većinski profesionalno.

Činjenica je da ovakve vijesti izazivaju ogromnu količinu pažnje i negativnih komentara, ali smatram da je izuzetno važno da su uredništva medija u Crnoj Gori većinski senzibilna kada je u pitanju LGBT tematika.

 

Gdje se Crna Gora  nalazi u odnosu na zemlje u regionu u oblasti LGBT prava?

 

Ovo pitanje je donekle nezahvalno za odgovoriti jer svaku od država u regionu moramo posmatrati u različitim kontekstima. Ta poređenja se dominantno baziraju na količini, kvalitetu i implementaciji zakona koji se tiču zaštite LGBT populacije kao što je antidiskriminatorni zakon, zakon o govoru i zločinima počinjenim iz mržnje, pravnom priznavanju rodnog identiteta kod trans osoba, zakonu o istopolnom partnerstvu i slično, postojanju vladinih politika ili strategija o borbi protiv homofobije u društvu, kao i sveopštem mišljenju građana i prihvatanju LGBT osoba. Ovakvo istraživanje se svake godine sprovodi u međunarodnoj organizaciji ILGA (Internacionalnoj Lezbejskoj i Gej Asocijaciji) koja rezultate izdaje u formi mape tzv. Dugine mape. LGBT Forum Progres je članica ove organizacije, te se Crna Gora proteklih godina, kao i ove godine, našla na spisku zemalja koje su procjenjivane. Na samoj mapi prikazan je spisak zemalja u procentima. Poređenja radi, na samom vrhu mape nalazi se Velika Britanija sa 77%. Kada govorimo o regionalnom kontekstu, ispred Crne Gore nalaze se samo Slovenija i Hrvatska, dok Crna Gora sa svojih 27% prijednjači ispred Srbije, Bosne i Hercegovine, Makedonije i Kosova. Albanija se, takođe, visoko kotira sa 38% što je produkt iscrpnog rada naših kolega aktivista na polju zakonodavstva. Međutim, moramo naglasiti da bi se Crna Gora našla na većoj poziciji, jer su se neki od ključnih događaja kao što su usvajanje Strategije za unaprijeđenje kvaliteta života LGBT osoba, predlozi izmjena i dopuna Krivičnog zakonika u smislu dodavanja seksualne orijentacije i rodnog identiteta kao otežavajućih okolnosti i osnove za govor i zločin iz mržnje, te održavanje prve Povorke Ponosa dogodili nakon perioda procjene, a obezbjeđivanje informacija za Duginu mapu završeno je u maju 2013. Tako da mogu slobodno reći da je Crna Gora sa svojom relativno kratkom, trogodišnom istorijom LGBT aktivizma postigla zavidan uspjeh u regionu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>